1- گروه مهندسی معماری، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران ، Dehnavi@iau.ac.ir 2- گروه مهندسی مکانیک، واحددزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران
چکیده: (8 مشاهده)
ساباط یکی از عناصر شاخص معماری بومی در بافتهای تاریخی مناطق گرم و خشک ایران است که با پوشاندن بخشی از معبر، ایجاد سایه و تغییر شرایط خرداقلیمی، نقش مهمی در تعدیل دمای محیط و بهبود شرایط حرارتی مسیرهای دسترسی ایفا میکند. مطالعات متعدد درباره عملکرد اقلیمی ساباط انجام شده است اما پیوند میان این عنصر و پیامدهای رفتاری و اجتماعی آن کمتر بررسی شده است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانهای، نقش ساباط را در ارتباط با ویژگیهای کالبدی، شرایط خرداقلیمی، آسایش حرارتی و تعاملات اجتماعی بازخوانی میکند و در پی پاسخ به این پرسش است که ساباط چگونه میتواند از طریق تعدیل خرداقلیم و ایجاد آسایش حرارتی، زمینه ارتقای تعاملات اجتماعی را فراهم میکند. در این چارچوب، پوشش، سایهاندازی، محصوریت و هندسه ساباط بهعنوان عوامل مؤثر بر کاهش تابش و تعدیل خرداقلیم در نظر گرفته شده است. یافتهها نشان میدهند که بهبود شرایط حرارتی، زمینه مساعدتری برای حضور، مکث و فعالیتهای اختیاری در معبر فراهم میکند و تداوم حضور، فرصت مواجهه و تعامل اجتماعی را افزایش میدهد.